Muzyczne podróże

Muzyczną kanwę pokazu stanowiły utwory z płyty Tibetiya (1999), firmowanej przez czołowego twórcę nurtu new age Olivera Shanti i jego przyjaciół. Oliver Shanti (właściwie Ulrich Schulz), niemiecki multiinstrumentalista, kompozytor muzyki elektronicznej, zafascynowany muzyką orientalną, wiele lat spędził w indyjskiej dżungli nad Gangesem. Tworzy ezoteryczne dźwięki oparte na muzyce etnicznej z różnych stron świata. Pozostali wykonawcy to: Gandalf (Heinz Strobl) - austriacki muzyk grający na instrumentach klawiszowych, perkusji, gitarze i flecie; Sijano Vodjani oraz eMao (Zhang Da Wei), łączący tybetańską tradycję i współczesną muzykę chińską z elektroniką. Muzyka z Tibetiyi, dzięki użyciu tradycyjnych instrumentów i ciekawym aranżacjom, pozwala przenieść się w świat azjatyckich krajobrazów; kultur i zwyczajów Dalekiego Wschodu; do Chin, Indii i Tybetu. Wycisza, uspokaja i idealnie pasuje do górskich krajobrazów Ladakhu. Inna płyta Olivera Shanti & Friends to Tai Chi Too - Himalaya, Magic & Spirit (1996), wielokrotnie wykorzystywana do pokazów w Jaremie. Medytacyjna muzyka działa jak balsam, odstresowuje i uspokaja, bardzo plastycznie oddaje magię Himalajów, przestrzeń mongolskich stepów, buddyjskiego ducha Tybetu. Dodatkowa atrakcja, to udział w nagraniach muzyków z Mongolii (śpiewających i grających na ih-huur, morin-huur) oraz skrzypka Wojciecha Czemplika, świetnie znanego ze Starego Dobrego Małżeństwa.

Z ambientowej kolekcji Journey to Tibet (1998), kompozycji new age inspirujących się muzyką wysokogórskich obszarów ze wszystkich kontynentów, pochodzi utwór Medwyn'a Goodall'a. To jedna z najważniejszych postaci world music, brytyjski muzyk grający aż na 18 instrumentach. W utworze Nazca jego elektroniczne podkłady i andyjskie instrumenty (fletnie Pana) tworzą muzykę ilustracyjną, zainspirowaną inkaskimi rzeźbami skalnymi i starożytnymi wzorami z Nazca. 

Wędrując przez tybetańskie pustkowie dotarliśmy do klasztoru Likir. Wokół piękny krajobraz, a w środku mnisi, modlitwy, stare malowidła. To tu mała Zosia (2,5 roku) wypowiedziała tytułowe "Mnichu, daj tsampę!", a ten wyrzeźbił jej z tsampy yaka. Na tyłach klasztoru, w blasku zachodzącego słońca, pięknie lśnił olbrzymi posąg złotego Buddy. Dalsza część wędrówki to wesoła karawana przez górską pustynię. Przez wysoką przełęcz (3650) docieramy do uroczej wioski Yangtang. Tradycyjne tybetańskie domy, gęsto ustawione na wysokim tarasie rzecznym. Pośród nich mały klasztor - gompa z wielkim młynem modlitewnym. Gościnni mieszkańcy w tradycyjnych strojach, spotykają się z przybyszami na wspólnych posiłkach.

Relaksując się na piaszczystej plaży nad Indusem, z należytą uwagą wsłuchaliśmy się w intrygującą historię Ladakhu. Z przekrojowego albumu Rough Guide to the Music of the Himalayas (2002) usłyszeliśmy dwa fragmenty. Ten zbiór, to efekt wielkiej różnorodności brzmień i nastrojów muzyki z "dachu świata" - himalajskich ludów, języków, religii i kultur. Album przedstawia zarówno tradycyjną muzykę ludową, jak i kompozycje inspirujące się kulturami Himalajów. Od tybetańskiej tradycji buddyjskiej, pierwotnych śpiewów z Ladakhu, do indyjskiej muzyki klasycznej i współczesnej chińskiej. Usłyszeliśmy eteryczne dźwięki utworu Himalayas, chińskiego flecisty Guo Yue i japońskiego perkusisty Joji Hiroty, oraz muzykę łuczników z Ladakhu, wykonywaną w trakcie tradycyjnych polowań (Ladakhi Musicians). Nastrojową i melodyjną pieśń Namo Ratna Traya Ya... z płyty Inner Peace (2006), zaśpiewała niezwykła, buddyjska mniszka Ani Choying Drolma z Nepalu, nagrywająca tradycyjne buddyjskie sutry i mantry. Ciekawym, polskim akcentem w ilustracji muzycznej pokazu były instrumentalne dźwięki zespołu Osjan, z albumu Drzewo/Księga Liści (2004). Milo Kurtis, Radosław Nowakowski, Jacek Ostaszewski i Wojciech Waglewski grają akustycznie, intuicyjnie i całkiem niepodobnie do innych. Etniczna, transowa muzyka żyje, oddycha, płynie i rozwija się. To muzyka strumieni, lasów, gór, pełna nieopisanej głębi.

Kolejne klasztory na trasie. Rizong - pięknie położony, ukryty wśród pionowych, skalnych ścian. Z kolei Alchi, to najbardziej zabytkowy w Ladakhu, średniowieczny kompleks klasztorny, ze starymi stupami i gompą. W końcu klasztor Mangyu i pełen przybyłych na religijne uroczystości pielgrzymów klasztor Lamayuru.

Pokaźną część ścieżki dźwiękowej stanowiła ulubiona przez Iwonę i Jurka muzyka filmowa. Nie mogło oczywiście zabraknąć muzyki Bruno Coulaisa z filmu Himalaya (1999). Coulais napisał muzykę, łączącą dwie dalekie tradycje - tybetańską (buddyjski śpiew Lamy Gyurme i solisty Tseringa Lodoe), z wpływami śródziemnomorskimi (polifoniczny chór A Filetta z Korsyki, w połączeniu z orkiestrą). Ilustracyjna muzyka nawiązująca do filozofii buddyjskiej - kojące mantry Lamy Gyurme, to tybetańskie modlitwy o uzdrowienie, oczyszczenie i pokój. Inne kompozycje filmowe, to między innymi: nastrojowa, fascynująca swym pięknem i emocjami muzyka Mychaela Nymana z filmu Fortepian; śliczna, elegijna Kołysanka Gorana Bregovica z Królowej Margot; romantycznie liryczny, lekki i przyjemny motyw Nicoli Piovaniego z Życie jest piękne; orkiestrowa partytura Luisa Bacalova z filmu Listonosz, łącząca charakterystyczny klimat klasycznej muzyki filmowej, jazzu i folku; orkiestrowa, subtelna i melancholijna kompozycja Alexandre Desplata do filmu Dziewczyna z Perłą; niepokojąca, mroczna, pełna napięcia i grozy muzyka Javiera Navarrete z baśniowego Labiryntu Fauna; romantyczny Walc Amelii Yanna Tiersena - uroczy, intymny walczyk zagrany na akordeonie do obrazu Amelia. Zabrzmiała też w końcu niezapomniana, klimatyczna muzyka Mychaela Danny z Monsunowego Wesela -intrygujący kolaż klasycznej muzyki z Pendżabu, popu i hinduskich pieśni miłosnych rodem z filmów "Bollywood" i współczesnej elektroniki i jazzu.

Ostatnim punktem na trasie był klasztor Phyang, w którym odbywał się kolorowy festiwal buddyjski. Wielobarwny tłum, maski, kostiumy, ozdoby, biżuteria, trębacze i rytualne tańce - wszystko to świadczyło o tym, że Ladakh to nie tylko pełne skupienia i kontemplacji buddyjskie klasztory, ale też tętniąca życiem i muzyką, radosna i przyjazna kraina.

Cała, długa playlista pokazu w poprzednim wpisie.