Muzyczne podróże

Korsyka - malownicza, śródziemnomorska wyspa położona na południowy-wschód od Francji, oddzielona na południu od włoskiej Sardynii wąską cieśniną Bonifacio. Na pokazie zobaczyliśmy stare porty, zabytkowe miasta; podziwialiśmy przyrodę i krajobrazy: piaszczyste plaże, klify, skaliste góry i wąwozy. W trakcie tej slajdowej wędrówki towarzyszyły nam śpiewy i muzyka korsykańska. Tradycyjne pieśni polifoniczne, wykonywane głównie przez mężczyzn, to niezwykły symbol odrodzenia korsykańskiego języka i kultury. Ta prawdziwie mistyczna technika wokalna, zawiera zarówno wiele elementów włoskich, francuskich i greckich, jak też silne wpływy bizantyjskie. Płyta 25ème anniversaire Ricordu; Les plus belles chansons corses (1999), to kompilacja najpiękniejszych pieśni z Korsyki, z których kilka usłyszeliśmy na pokazie. Na początek zespół Canta U Populu Corsu - prekursorzy korsykańskiego śpiewu. Wykonują tradycyjne pieśni paghjelle oraz pieśni lamentacyjne. Piosenka Sonniu to wesoła, rytmiczna melodia zaśpiewana w damsko-męskim duecie, przy akompaniamencie mandoliny i greckiej buzouki. Potem usłyszeliśmy Jean'a Mattei z chórem La Isula Bella, w tradycyjnej polifonii Acula Marina. Kolejny śpiewak, Jean-Paul Poletti wraz z chórem z Sartene, czerpiący inspiracje z dawnej muzyki sakralnej, połączonej z ludowym śpiewem polifonicznym, wykonał podniosłą pieśni lamentacyjną. Chjami Aghjalesi jest jedną z najstarszych grup wokalnych ma wyspie. Tradycyjne polifonie łączą z wesołą melodią, skrzypcami i mandoliną. Piosenka L'altu Pratu, to takie korsykańskie country, zaś Populu Vivu, brzmi niczym skoczna muzyka andyjska.

Slajdową wędrówkę przez Korsykę rozpoczęliśmy od górskich szlaków, uznanych za najtrudniejsze w Europie. Obserwowaliśmy mozolne podejście na szczyt Monte Cinto (2706 m). Romantyczny nastrój skalistych gór, pięknie dopełnił muzyką Stephane Delicq, francuski wirtuoz diatonicznego akordeonu. Delicq wykonuje francuską i bretońską muzykę tradycyjną oraz tańce: m.in. bourrée, walc, rondeau, mazurka. Walc La Luna z towarzyszeniem puzonu i skrzypiec, to muzyka bliska nastrojowym klimatom z filmu Amelia. Na płycie La Discrète (2001), Delicq wprost czaruje dźwiękiem swojego akordeonu. Słuchając tej nostalgicznej i subtelnej muzyki, łatwo w wyobraźni przenieść się do prowincjonalnego, francuskiego miasteczka, gdzie akordeonista na wąskiej, brukowanej uliczce, albo w małej, zapyziałej knajpce, wygrywa tęskne melodie.

W drugiej części pokazu poznawaliśmy dziedzictwo kulturowe Korsyki - pełną zabytków, śródziemnomorską architekturę. Genueńskie wieże, stare cytadele, malownicze miasta-porty (Porto, Calvi) i rozsypane na stokach gór maleńkie kościółki, wprowadziły nas w prawdziwie romantyczny nastrój. W Bastii wysłuchaliśmy miejscowych śpiewaków-amatorów, którzy dali spontaniczny, wieczorny występ przed jednym z zabytkowych kościołów. Usłyszeliśmy także jednego z najbardziej charyzmatycznych wokalistów z Korsyki, Petru Guelfucci. Jego oryginalny, balladowy styl riucadde, łączy polifonię z podniosłą modulacją głosu i rytmiczną melodyką. Isula Idea, Canta incu me, Corsica, to ballady będące pochwałą piękna i uroku wyspy - połączenie śpiewu korsykańskiego z balladą francuską, angielskim folkiem i wokalną manierą algierskiego stylu rai. Jednak prawdziwą, muzyczną gwiazdą pokazu był zespół Caramusa - założony 25 lat temu przez śpiewaków, braci Andreani. Muzycy z niezwykłą wiernością wykonują dawne pieśni (serenady) i melodie ludowe. Pełne emocji interpretacje tej muzyki znajdziemy na płycie Canzoni, musichi e sirinati di l'isula di Corsica (2003), z której na pokazie usłyszeliśmy aż 7 utworów. To prawdziwie ujmująca różnorodnością, piękna muzyczna podróż po wyspie. Dawne pieśni, barwnie i ciekawie zaaranżowane, cudownie wpadają w ucho, niekiedy wręcz porywają (U zigu zagu, O la ricchezza, U general'cadornu). Muzycy grają na pieczołowicie odtworzonych, dawnych instrumentach ludowych, znanych niekiedy jedynie na Korsyce: caramusa, cialamedda, pirula (flety i dudy wykonane z kozich rogów, trzciny, drewna i skóry); urganettu (akordeon diatoniczny); riberbula (harfa); tamburru (bębenek); sunaglieri (dzwonki) i mandulina. To muzyka warta znacznie częstszego słuchania - także poza pokazem.

Ostatnia część pokazu to wakacyjny relaks na łonie natury, a więc piaszczyste plaże, wędrówka nadmorskimi (ale nadal górskimi) szlakami. Tym razem towarzyszą nam taneczne przeboje ze składankowej płyty La vie est une chanson, cz.2/Życie jest piosenką - najlepsze nagrania gwiazd piosenki francuskiej (2001). Album prezentuje niepowtarzalny klimat popularnych, francuskich przebojów z lat 80-tych i 90-tych. Na słonecznej plaży Palombaggia, do tańca porywają nas rytmy wielkiego hitu europejskich dyskotek z 1981 roku - Haut les mains duetu Ottawan. Ech, to były czasy! Te brokaty, nogawki, to afro... ;-) Efemeryczny duet tworzyli Jean Patrick i Anette, dwoje wokalistów i tancerzy z karaibskiej Gwadelupy. Zupełnie inny przebój, to Viens a Saint Germain/Zapraszamy do Saint Germain (1991) - dynamiczny twist z nerwowym rytmem, chrypiącą trąbką i ekspresyjnym wokalem, w wykonaniu Dany Brillant'a, gwiazdora francuskiej piosenki i filmu. Z kolei Une belle histoire, to hipisowski song z wczesnych lat 70-tych, przebój z epoki musicalu Hair, śpiewany przez Michela Fugain z grupą Big Bazar.